Vijf vragen die elke directie over AI moet kunnen beantwoorden

AI staat inmiddels op elke directieagenda. Maar tussen 'we moeten er iets mee' en 'we hebben het onder controle' zit een wereld van verschil. Deze vijf vragen laten binnen een kwartier zien waar uw organisatie staat. Kunt u ze alle vijf beantwoorden? Dan loopt u voor op de meeste.

1. Waar gebruiken onze mensen AI nu al?

Niet: gáán we AI gebruiken. Die vraag is achterhaald; in vrijwel elke organisatie gebruiken medewerkers al generatieve AI, met of zonder toestemming. De echte vraag is of u er zicht op heeft. Welke tools, welke teams, wat gaat erin? Zonder dat beeld is elk beleid giswerk, en zit klantdata mogelijk al in gratis chatbots buiten Europa.

2. Welke data mag wel en niet een AI-tool in?

De meest praktische spelregel die een organisatie kan stellen, en de regel die het vaakst ontbreekt. Persoonsgegevens, klantinformatie, financiële cijfers, bedrijfsgeheimen: voor elke categorie hoort er een simpel antwoord te zijn dat elke medewerker kent. Is het antwoord vandaag 'dat hangt ervan af', dan is het in de praktijk 'alles gaat erin'.

3. Wie is verantwoordelijk als AI een fout maakt?

'De leverancier' is het verkeerde antwoord. Juridisch blijft de organisatie die een AI-systeem gebruikt verantwoordelijk voor de beslissingen die ermee worden genomen, ook onder de EU AI Act. Dat vraagt om menselijk toezicht op relevante beslissingen, iemand die AI formeel in portefeuille heeft, en afspraken over het controleren van output voordat die een klant bereikt.

4. Wat levert het op, en hoe meten we dat?

AI-investeringen mislukken geruisloos: licenties worden gekocht, enthousiasme ebt weg, niemand evalueert. Een directie moet kunnen benoemen wat AI moet opleveren (uren, kwaliteit, capaciteit voor groei) en hoe dat wordt gemeten. Geïdentificeerd potentieel is niet hetzelfde als gerealiseerde waarde; het verschil is een pilot met heldere criteria.

5. Voldoen we aantoonbaar aan AVG en AI Act?

Het woord dat ertoe doet is aantoonbaar. Sinds februari 2025 geldt de AI-geletterdheidsplicht; vanaf augustus 2026 volgen de transparantieregels. Een toezichthouder, klant of ondernemingsraad die ernaar vraagt moet beleid, training en een overzicht van gebruikte AI-systemen kunnen zien. 'We zijn ermee bezig' is geen bewijs.

Twee of meer keer twijfel?

Dan bent u in goed gezelschap: de meeste organisaties kunnen deze vragen nog niet volledig beantwoorden. Het goede nieuws is dat alle vijf in weken te regelen zijn, niet in jaren. Een directiesessie of een AI-readiness scan is de snelste route van twijfel naar antwoorden.